پایگاه خبری مردم نيوز 5 مهر 1399 ساعت 13:08 http://www.mardom-news.com/news/157672/راه-تقویت-اقتصاد-ایران-دلارزدایی-تمایل-تجاری-غرب-مضر -------------------------------------------------- «پیتر کوئینگ» در یادداشتی: عنوان : راه تقویت اقتصاد ایران «دلارزدایی» است/ تمایل تجاری به غرب برای ایران مضر است -------------------------------------------------- راه تقویت اقتصاد ایران «دلارزدایی» است/ تمایل تجاری به غرب برای ایران مضر است متن : مردم نیوز: براساس توافقی که بین ایران و ۵+۱ در خصوص برنامه هسته ای ایران در سال ۱۳۹۵ حاصل شد، اروپایی ها هم همچون سایر طرف های برجام متعهد شدند تا اقداماتی را درباره تسهیل روابط اقتصادی با کشورمان در دستور کار قرار دهند. به گفته وزیر خارجه کشورمان، اروپا در چارچوب توافق برجام متعهد شد تا در راستای منافع تهران و بروکسل ۱۱ اقدام معنادار و ملموس را انجام دهد. کانال مالی که اروپایی ها به تازگی آن را تاسیس کردند و نام اینستکس را بر آن نهادند، حتی جزء آن ۱۱ بند هم نبوده است. بلکه تنها مقدمه ای برای تعهدات اروپایی ها است. این تعبیر از رفتار این روز های اروپا که، بروکسل می خواهد به تعهدات برجامی خود عمل کند، ولی تحت فشار آمریکا نمی تواند را بسیار شنیده ایم. اما شاید جزئیات این محدودیت پیش از این خیلی هم تشریح نشده باشد. به طور کلی می دانیم که وابستگی اقتصادی اتحادیه اروپا به آمریکا بسیار زیاد است و همین مسئله بروکسل را به طور کامل نسبت به دستورات واشنگتن مطیع ساخته است. پیتر کوئینگ کارمند سابق بانک جهانی و از جمله کارشناسان برجسته اقتصادی کشور سوئیس است. یادداشت نویسنده کتاب های ۳۰ دروغ مصطلح درباره پول و انفجار، هیجانات اقتصادی جنگ را در ادامه می خوانید: وابستگی اروپا به واشنگتن، مانع از اجرای تعهدات برجامی بروکسل می شود در خصوص رابطه آمریکا_اتحادیه اروپا و تاثیرات آن بر عدم اجرای بند های برجام از سوی بروکسل، می توان این فرضیه را مطرح کرد که کشور های اروپایی از ترس فشار گسترده آمریکا و همچنین بیم اعمال تحریم های ثانویه، از ارتباط با شرکت ها و نهاد های ایرانی طفره می روند. تاکنون هم وضعیت به همین شکل بوده و هر شرکت اروپایی که با ایران یک ارتباط اقتصادی برقرار کند، فورا تحت تحریم واشنگتن قرار می گیرد. موضوع دیگر مهم که حتما بی تاثیر نیست، نظارت کامل ناتو بر فعالیت اتحادیه اروپا است. مخصوصا اینکه مقر اصلی هر دو نهاد در بروکسل واقع شده است. آمریکا در ناتو صاحب نفوذ است و ارتباط تنگاتنگ ناتو و اتحادیه اروپا، موجب می شود هرگونه طرحی که کشور های اروپایی در خصوص برقراری ارتباط تجاری با ایران تدارک ببینند، مورد نارضایتی واشنگتن قرار بگیرد و در نهایت از دستور کار خارج شود. اقتصاد اروپا فی نفسه به آمریکا اتکایی ندارد، اما سطح تجاری اتحادیه اروپا با واشنگتن در سطح بسیار بالایی قرار دارد. هدف اروپا باید کاهش این میزان از تجارت باشد، این موضوع را بار ها و بار ها طی مقالات متعدد ذکر کردم. کاهش وابستگی به دلار یک شبه رخ نمی دهد کاهش سطح روابط تجاری بین آمریکا و اتحادیه اروپا موضوعی نیست که به راحتی اتفاق بیفتد و نیاز به زمان دارد. چراکه در غیر این صورت منافع اروپا به خطر می افتد، هم منافع سیاسی و هم منافع اقتصادی. همچنین لابی ها و فشار های سیاسی قدرتمند و حتی تهدیداتی وجود دارد که مانع از تحقق این موضوع می شود. اصطلاحا آمریکازدایی یا به عبارت بهتر دلارزدایی در حوزه اقتصادی یک شبه رخ نمی دهد. به هرحال مطمئنا کاهش سطح اتکای اقتصادی اتحادیه اروپا به آمریکا اتفاق می افتد، اما درباره زمان آن نمی توان حدسی زد. شاید بتوان گفت که موضوع شیوع ویروس کرونا به این موضوع سرعت بخشد. فشار آمریکا به اروپا و ترس از تحریم، به علاوه تهدیدات مستقیم واشنگتن علیه بروکسل، از جمله مهترین عواملی است که مانع عملیاتی شدن توافق برجام از سوی اروپایی ها شده است. هرچند که این توافق به تنهایی راهکاری برای خلاصی از تحریم های وابسته به دلار نیست. همانطور که می دانید، یورو برادر کوچک دلار به حساب می آید، یا به عبارت دقیق تر می توان آن را فرزند خوانده دلار خطاب کرد. چرخش ایران از غرب به شرق موجب رشد اقتصادی می شود موضوعی مشابه در رابطه با ارتباط ایران و آمریکا وجود دارد. همانطور که پیش از این در مصاحبه ها و یادداشت هایم بیان کردم ایران باید ارتباط خود با غرب را کاهش دهد و ارتباط موثر با شرق را جایگزین آن کند. چراکه آینده به هر ترتیبی در شرق رقم خواهد خورد. این مسئله حتی باعث می شود که ایران از شر تحریم های آمریکا نیز رها شود. دلارزدایی، استفاده از ارز ملی و یوان واحد پول چین، برای اقتصاد ایران مفید است. عضویت در سازمان همکاری شانگهای هم موضوع دیگری است که می تواند برای ایران تعیین کننده باشد. چرخش ایران از سوی غرب به شرق هرچند که در جریان است، اما با سرعت بسیار کمی رخ می دهد. علت عمده این موضوع هم حضور برخی از افراد در داخل ایران است که من آن ها را ستون پنجم می خوانم. این افراد تمایل بسیار زیاد به حوزه اقیانوس اطلس (آمریکا و اروپا) دارند و با توجه به قدرتی که در دست دارند، روند دلارزدایی اقتصاد ایران را بسیار کُند کرده اند. شاید خواننده تصور کند که چنین ستون پنچمی در اروپا هم وجود دارد که مانع از کاهش دادوستد اتحادیه با آمریکا می شود. چنین فرضی درست است و حضور ناتو در اروپا همچون ستون پنچم علیه منافع اروپا عمل می کند، که اتفاقا نهادی قدرتمند هم به حساب می آید. اینکه حدس بزنیم، ناتو تا چه زمانی وجود خواهد داشت کمی دشوار به نظر می رسد. امیدوارم که اروپا به تدریج در حوزه تجارت و اقتصاد، به سمت شرق حرکت کند و با کشور هایی نظیر روسیه، چین و اعضای سازمان همکاری شانگهای بیشتر همکاری کند. ببیند این سرزمین بسیار بزرگ که اوراسیا نام دارد، بخشی از اروپا، آسیا و خاورمیانه را در بر می گیرد. با وجود چنین بازار پهناوری، چه کسی دیگر به آمریکا محتاج خواهد ماند؟ البته همانطور که گفتم این تغییرات یک روزه رخ نمی دهد. از طرف دیگر، من فقط می توانم آنچه را که قبلا بار ها گفته ام تکرار کنم. توافق هسته ای را فراموش کنید و راه جدیدی را آغاز کنید. برجام می توانست زمینه خوبی برای تجارت، سرمایه گذاری و ارتباط سیاسی بین ایران و اروپا باشد، اما با ساختار فعلی در حوزه جغرافیایی سیاسی جنگیدن برای حفظ آن تنها موجب اتلاف وقت می شود. علاوه بر این بسیار مهم است که بدانیم توافق هسته ای حتی اگر فعال هم شود، اقتصاد ایران را به دلار وابسته نگه می دارد. ایران اکنون به تدریج در حال از بین بردن وابستگی اقتصاد ایران به دلار است. عقد تفاهم نامه جدید بین ایران و چین گام بسیار بلندی در همین رابطه است. تنظیم: محمدحسن نیک بین